واکسن و مشاوره پیش از سفر
اگر قصد سفر یا زیارت دارید، بهتر است چند هفته زودتر دربارهٔ واکسن و داروهای پیشگیری مشورت بگیرید. این صفحه می‌گوید چه چیزهایی را باید بررسی کنید، چه اطلاعاتی با خود ببرید و بعد از برگشت چه نشانه‌هایی را جدی بگیرید.
این مشاوره چیست؟
مشاورهٔ پیش از سفر یعنی پیش از رفتن با یک پزشک یا متخصص سلامت مسافر صحبت کنید تا با توجه به مقصد، مدت سفر، فعالیت‌ها و وضع سلامت خودتان بداند چه چیزی را باید بررسی کند. این بررسی شامل واکسن، داروهای پیشگیری (مثلاً قرص‌هایی که پیش از سفر برای بعضی بیماری‌ها شروع می‌شوند)، و آگاهی از خطرهای مقصد است.
این صفحه عمومی است و جای نظر پزشک نیست. اینکه چه واکسنی برای مقصد و وضع شما لازم است را پزشک تعیین می‌کند. این صفحه نمی‌گوید این مطب واکسن می‌زند یا نه.
چه کسانی باید مشاوره بگیرند؟
CDC و NHS هر دو توصیه می‌کنند پیش از سفر با پزشک یا متخصص سلامت مسافر مشورت کنید. این توصیه برای همهٔ مسافران است، ولی بیشتر اهمیت دارد اگر:
- مقصد شما واکسن یا داروی پیشگیری خاصی لازم دارد (صفحهٔ مقصد را ببینید)
- سفرتان طولانی است. CDC می‌گوید مسافران اقامت طولانی بیشتر در معرض عفونت‌اند و گاهی بدون نشانه
- ضعف ایمنی، بارداری، بیماری زمینه‌ای یا حساسیت شدید قبلی به واکسن دارید (NHS)
- برای زیارت یا مراسم مذهبی می‌روید. شرایط و مقررات هر مقصد را جدا بپرسید
چگونه بررسی می‌شود؟
پزشک معمولاً می‌پرسد:
- مقصد دقیق و مسیر
- مدت سفر
- نوع اقامت و فعالیت‌ها (مثلاً کوه‌نوردی، شنا، کار در بیمارستان یا مزرعه)
- سابقهٔ واکسن‌ها (کارت واکسن همراه ببرید)
- بیماری‌ها، داروها و حساسیت‌ها
- بارداری یا برنامهٔ بارداری
CDC توصیه می‌کند خطرها و برنامه‌تان را به پزشک بگویید و کارت رسمی واکسن را همراه ببرید. پزشک از روی این اطلاعات و صفحهٔ مقصد مشخص می‌کند چه چیزی لازم است.
درمان یا پیشگیری به‌طور کلی چگونه است؟
- واکسن‌های عادی را به‌روز کنید. CDC و NHS تأکید می‌کنند واکسن‌های روتین (مثل سرخک) هم باید کامل باشد.
- واکسن‌های مخصوص مقصد. در CDC نمونه‌هایی مثل وبا، تب حصبه، هاری، انسفالیت ژاپنی، انسفالیت کنه‌ای و تب زرد ذکر شده است. تب زرد را فقط مراکز مجاز می‌زنند.
- داروهای پیشگیری. بعضی (مثل داروهای مالاریا) باید پیش از سفر شروع شوند.
- چند نوبت. بعضی واکسن‌ها چند نوبت دارند، پس زودتر اقدام کنید.
- گواهی. گاهی گواهی بین‌المللی واکسن لازم است. پس از دریافت واکسن کارت را نگه دارید.
- عوارض ساده. در NHS آمده ورم کوچک محل تزریق، تب خفیف و سردرد شایع و معمولاً زودگذر است.
خودتان چه کار می‌توانید بکنید؟
- ۴ تا ۶ هفته زودتر وقت بگیرید.
- اطلاعات را آماده کنید: مقصد، تاریخ، فعالیت‌ها، کارت واکسن، فهرست داروها.
- مقصد را بررسی کنید. صفحهٔ مقصد در CDC یا TravelHealthPro (NHS) خطرها و واکسن‌های رایج را نشان می‌دهد.
- اگر دارو مصرف می‌کنید همراه ببرید و به پزشک بگویید.
- بعد از سفر اگر ناخوش شدید، بگویید کجا بوده‌اید. CDC فهرستی از اطلاعات مفید را آورده: مقصد و تاریخ، فعالیت‌ها، محل اقامت، غذا و نوشیدنی، تماس با حیوان، زخم یا نیش حشره، درمان‌هایی که در سفر گرفته‌اید، تماس نزدیک با دیگران، خالکوبی یا سوراخ کردن بدن.
- اگر در کشور دیگری درمان گرفتید یا بستری شدید، به پزشک بگویید. در CDC آمده این برای انتخاب درمان مهم است.
- اگر دلیل تب پس از سفر روشن نشد، CDC می‌گوید ارجاع به متخصص عفونی یا طب مسافرت را بخواهید.
چه زمانی فوری مراجعه کنید؟
بعد از سفر، با ۱۱۵ تماس بگیرید یا به اورژانس بروید اگر تب همراه این‌هاست:
- گیجی یا حرف زدن نامفهوم
- تنفس خیلی تند یا سخت
- پوست کبود، رنگ‌پریده یا لکه‌لکه
- سفتی گردن، سردرد شدید یا حساسیت به نور
- جوش یا لکه‌ای که با فشار رنگ‌پریده نمی‌شود
- لرز شدید یا دمای خیلی بالا یا خیلی پایین
اگر به کشوری با خطر مالاریا سفر کرده‌اید و تب یا حس گرما، سرما و لرز دارید، همان روز با پزشک تماس بگیرید یا به اورژانس بروید و بگویید کجا بوده‌اید. NHS این توصیه را تا ۱۲ ماه پس از سفر می‌گوید؛ نشانه‌ها معمولاً ۷ تا ۱۸ روز پس از گزش پیدا می‌شوند ولی ممکن است ماه‌ها دیرتر بیایند.
در غیر این‌ها هم تب بعد از سفر را به پزشک بگویید، حتی اگر هفته‌ها از برگشتن گذشته باشد.
برنامهٔ هر مسافر فرق دارد. دربارهٔ سفر خودتان از پزشک بپرسید.
پرسش‌های پرتکرار
چقدر قبل از سفر باید اقدام کنم؟
هم CDC و هم NHS توصیه می‌کنند دست‌کم ۴ تا ۶ هفته قبل از حرکت مشاوره بگیرید. دلیلش این است که بعضی واکسن‌ها چند نوبت دارند و بعضی زمان می‌خواهند تا بدن محافظت بسازد. اگر وقت کمتری دارید باز هم مراجعه کنید؛ فرصت را از دست ندهید.
برای همهٔ مقصدها یک واکسن لازم است؟
نه. واکسن‌ها به کشور و حتی منطقه‌ای که می‌روید، مدت اقامت، نوع فعالیت (مثلاً روستا یا شهر، تماس با حیوان) و وضع سلامت شما بستگی دارند. صفحهٔ هر مقصد در CDC و TravelHealthPro در NHS را می‌توان دید. اگر سفر مذهبی دارید، شرایط واکسن و مقررات هر مقصد را جدا بپرسید.
اگر سرما خورده یا تب دارم، واکسن بزنم؟
در NHS آمده اگر ناخوش هستید، از جمله تب دارید، واکسن سفر نزنید و صبر کنید تا بهتر شوید. هر شرایطی که ممکن است مانع واکسن باشد را به متخصص بگویید.
اگر ضعف ایمنی، بارداری یا حساسیت دارم چه؟
حتماً بگویید. NHS می‌گوید وضع سلامت، ضعف سیستم ایمنی، بارداری و حساسیت شدید قبلی به واکسن یا اجزای آن را به واکسیناتور اطلاع دهید، چون ممکن است بعضی واکسن‌ها برای شما مناسب نباشند. داروهایتان را هم ببرید.
بعد از سفر تب کردم. چه کنم؟
CDC می‌گوید اگر بعد از سفر ناخوش شدید، به‌ویژه با تب، با پزشک تماس بگیرید و بگویید کجا بوده‌اید. عفونت می‌تواند هنگام سفر گرفته شود و بعد از برگشتن نشانه بدهد.